Zapalenie trzustki - charakterystyka choroby

Zapalenie trzustki z łaciny pancreatitis jest ciężkim stanem chorobowym, prowadzącym zwykle do umieszczenia pacjenta w szpitalu. Powikłania choroby są znaczące, a zapalenie nieleczone może doprowadzić do zgonu pacjenta.

Choroba wiąże się z procesem zapalnym trzustki, który można podzielić na:

  • proces o charakterze przewlekłym (przewlekłe zapalenie trzustki)
  • proces o charakterze ostrym (ostre zapalenie trzustki)

Ważnym jest rozróżnienie charakteru procesu zapalnego, ponieważ oba one różnią się sposobem leczenia. Rozróżnienie to nie jest trudne z powodu różnej symptomatyki choroby (występujących objawów) oraz etiologii (przyczyn zachorowania).

Jakie funkcje pełni trzustka w ludzkim organizmie?

Trzustka jest niezwykle ważnym narządem gruczołowym. Spełnia ona podwójną rolę w organizmie człowieka:

  • po pierwsze jest gruczołem, a więc odpowiedzialna jest za produkowanie hormonów − za te funkcje odpowiada jej część wewnątrzywdzielnicza
  • po drugie wytwarza sok trzustkowy − za te funkcje odpowiada część zewnątrzwydzielnicza trzustki
Schemat trzustki

Produkuje hormony takie, jak:

  • insulina, glukagon, amylaza trzustkowa, trypsynogen, lipaza trzustkowa, chymotrypsynogen, elastaza, nukleaza, hydrolaza estrów cholesterolowych, fosfolipaza A2, karboksypeptydaza i inne

Zaburzenie produkcji insuliny prowadzi do powstawania cukrzycy. Inne niewydolności organu prowadzą do bardzo wielu chorób, wszystkie zaś one zagrażają życiu ludzkiemu.

Czy wiesz, że…

Sok trzustkowy (łac. succus pancreaticus) nazywany jest śliną brzucha, ponieważ podobny jest ślinie produkowanej w śliniankach pod względem konsystencji i barwy. Ponadto Twój organizm produkuje ponad 1 litr dziennie tej substancji!

Wytwarzanie soku trzustkowego pomaga w trawieniu pokarmów. Wypuszczany jest on do dwunastnicy, gdzie poprzez sine działanie zawartych w nich enzymów trawiennych wspomaga procesy trawienia.

Czym różni się postać przewlekła zapalenia trzustki od ostrej?

W przewlekłej postaci zapalenia trzustki choroba doprowadza do powolnego wyniszczenia organu poprzez jego postępujące zwłóknienie. Trzustka w tym stanie nie może "pracować" w normalny dla siebie sposób, a więc wszystkie jej funkcje zostają (czasowo) upośledzone. Postać ostra charakteryzuje się za to bardzo gwałtownym przebiegiem, a jej głównym objawem jest silny ból w górnej części brzucha.

Czy wiesz, że…

Obecnie trwają prace badawcze nad skonstruowaniem sztucznej trzustki, która mogłaby zastąpić zdrowy narząd w przypadku jego utraty! Testy kliniczne zostały już rozpoczęte, a badania te prowadzone są na całym świecie.

Inne, ciężkie choroby trzustki

Oprócz ostrego i przewlekłego zapalenia trzustki, wymienia się jeszcze inne, często występujące choroby dotykające ten narząd:

  • rak trzustki (części zewnątrzwydzielniczej)
  • czynne nowotwory "wyspiaki" (części wewnątrzwydzielniczej)
  • torbiele trzustki
  • kamica przewodów trzustkowych

Wszystkimi chorobami trzustki zajmuje się gałąź medycyny nazywana gastroenterologią.